İnme ve Felçte Kök Hücre Tedavisi: Kimlere ve Nasıl Uygulanır?

İnme Tedavisi Var mı?

Evet, inmede hem ilk 24 saatte hem de sonraki aylarda uygulanan tedaviler var. İlk 24 saatte amaç beyne kan akışını yeniden sağlamak ya da kafa içi basıncı kontrol etmek, sonrasında ise kaybedilen becerileri geri kazanmak ve yeni bir inmeyi önlemektir (NHS).

Yüzde kayma, kolda güçsüzlük ya da konuşma bozukluğu yeni başladıysa bu sayfayı okumayı bırakıp hemen 112'yi arayın. Belirtiler kısa sürede geçse bile aynı şekilde acil yardım gerekir (NHS).

Bu sayfaya gelene kadar belki yoğun bakım günlerini, uzun bir fizik tedavi sürecini geride bıraktınız ve "başka ne yapılabilir?" diye soruyorsunuz. Aşağıda önce genel seçenekleri, sonra kök hücre çalışmalarının ne gösterdiğini sayılarıyla anlatıyoruz.

İnme (Felç) Nedir?

İnme, beynin bir bölümüne kan akışının kesilmesi ya da beyin içine kanama olmasıdır; konuşmayı ve hareketi etkileyebilir, iyileşmesi uzun sürebilir (NHS). Damarın tıkanmasıyla olana iskemik inme, kanamayla olana hemorajik inme deniyor. Felç ise günlük dilde inmenin kendisi için de kullanılıyor, ama asıl olarak bir sonucu anlatıyor: Vücudun bir tarafında, kol ve bacakta güç kaybı. Tıpta bu tabloya hemipleji adı veriliyor.

İnme ve Beyin Felci Aynı Şey mi?

Halk arasında "beyin felci" çoğunlukla inme için söyleniyor. Aynı ifade, çocuklukta başlayan ve bambaşka bir tablo olan serebral palsi için de kullanılıyor. Bu sayfa yetişkinlerde görülen inmeyi anlatıyor. Çocuğunuz için okuyorsanız serebral palsi (çocuklarda beyin felci) sayfamızla devam etmenizi öneririz.

Felç Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılıyor?

Felç tedavisinde yöntem, inmenin türüne ve üzerinden geçen zamana göre seçiliyor. Çoğu kişide birden fazlası birlikte yürüyor.

Kaynaklar: NHS, American Stroke Association, Hao ve ark., 2013.

Baştan söyleyelim: Kök hücre uygulaması acil tedavinin, rehabilitasyonun ve yeni inmeyi önleyen ilaçların yerine geçmez.

Felç İyileşir mi?

Evet, felçte iyileşme mümkün ve belirli bir bitiş noktası yok; kazanımlar aylar, hatta yıllar boyunca sürebiliyor, resmi rehabilitasyon programı bittikten sonra bile (American Stroke Association). Bazı kişilerde hasar geçici oluyor, bazılarında beynin başka bir bölgesi işin bir kısmını üstleniyor.

Ne kadar iyileşileceği inmenin etkisine ve rehabilitasyona göre değişiyor; kimi kişide günler ya da haftalar, kimi kişide aylar ya da yıllar sürüyor (NHS) ve kimse için önceden kesin bir şey söylenemiyor. Pıhtı atması sonrası da beyin kanaması sonrası da bu böyle. Tabloyu bir fikir vermesi için rakamla söylersek, ABD verilerine göre hayatta kalanların yaklaşık %35-40'ında altı ay sonra temel günlük işlerde kısıtlılık görülüyor, yaklaşık %40'ında orta veya ağır etkilenim oluyor, yaklaşık %10'u bakım kurumunda yaşıyor (American Stroke Association).

Felçli Hastalara Müjde Var mı?

Bizim söyleyebileceğimiz en gerçek müjde şu: İnmeden aylar, hatta yıllar sonra da ilerleme kaydedilebiliyor, yani rehabilitasyon programının bitmesi iyileşmenin de bittiği anlamına gelmiyor (American Stroke Association). Rehabilitasyona devam etmek bunun için en güçlü adım. Kök hücre çalışmalarında da bu dönemdeki hastalarda olumlu sonuçlar bildiriliyor, onları aşağıda sayılarıyla veriyoruz.

İnme Sonrası Beyin Hasarında Kök Hücre Tedavisi Nasıl Etki Eder?

İnme sonrası beyin hasarında kök hücre uygulamasında hedef, verilen hücrelerin salgıladıkları sinyallerle iltihabı azaltması ve kalan sinir ağının toparlanmasını desteklemesidir. Bu etkiye parakrin etki deniyor ve bilim insanları mekanizmayı hâlâ araştırıyor; hücrelerin dönüşüp ölen sinir hücrelerinin yerini aldığını gösteren veri ise çok az (Shen ve ark., 2024).

"Beyne kök hücre nakli" diye aranan konuyu da buradan netleştirelim. Çalışmaların çoğunda hücreler beyne değil damar yoluna veriliyor ve bu yolla verilenlerin ancak küçük bir bölümü beyne ulaşıyor (Shen ve ark., 2024). Beklentinizi buna göre kurmak önemli. Kök hücre tedavisinin genel mantığını kök hücre tedavisi nedir sayfamızda anlattık.

Hangi Hücreler Kullanılıyor?

İnme ve felçte göbek kordonu dokusundan (Wharton jeli) elde edilen mezenkimal kök hücreleri (WJ-MSC) tercih ediyoruz; bunlar sağlıklı vericilerden gelen, yani allojenik hücreler. Farkı otolog ve allojenik kök hücre yazımızda, hücre tipini mezenkimal kök hücre yazımızda anlattık. Hücreleri kendimiz üretmiyoruz; Türkiye'nin önde gelen, devlet denetimindeki büyük kök hücre üreticileriyle çalışıyoruz. Vericilerin taranması, GMP (İyi Üretim Uygulamaları) standardı ve kalite kontrolleri bu üreticilerde yürütülüyor. Ayrıntıları kök hücre nasıl elde edilir yazımızda bulabilirsiniz.

Araştırırken hastanın kendi kemik iliğinden ya da yağ dokusundan alınan hücreleri, embriyonik hücreleri anlatan sayfalarla karşılaşacaksınız. Bunlar farklı hücreler, bu yüzden bir sonucu okurken hangi hücrenin kullanıldığına bakmak önemli.

İnme ve Felçte Kök Hücre Tedavisi Kimlere Uygulanır?

Uygunluk, dosyanız üzerinden Bilim Konseyimizde değerlendiriliyor; uygun bulunmayan hastalarımıza gerekçesini açıklıyoruz. İki soru bu değerlendirmede belirleyici: İnme ne kadar önce oldu, bugün hareket ve konuşmada neler etkilenmiş? Yayımlanmış çalışmalar da genel bir fikir veriyor:

• Çalışılan gruplar: Çoğunlukla pıhtıya bağlı inme geçirmiş, durumu stabil, orta veya ağır etkilenimi olan yetişkinler (Nguyen ve ark., 2025; Cui ve ark., 2026).
• Çalışma dışı bırakılanlar: Bir çalışmada aktif enfeksiyon, kalp, akciğer, karaciğer veya böbrek yetmezliği, kanser, koma ve hamilelik dışlama nedeniydi (Nguyen ve ark., 2025).

Bu liste çalışmalara aittir. Kısmi felçte ya da ağır tabloda sizin durumunuzun ne anlama geldiğini dosyanız üzerinden konuşmak gerekiyor.

Beyin Kanaması Sonrası Kök Hücre

Beyin kanaması sonrasında veri çok daha az, çünkü büyük çalışmaların çoğu bu hastaları dışlıyor. ABD'de verici kemik iliği hücreleriyle yapılan 9 kişilik bir çalışma acil dönemde uygulamanın güvenle yapılabildiğini bildirdi (Durand ve ark., 2024). Güney Kore'de kordon kanıyla yapılan küçük bir çalışmaya ise pıhtı ve kanama hastaları birlikte alındı (Kim ve ark., 2025).

Beyin Hasarında Kök Hücre: Travma ve Oksijensiz Kalma

Beyin hasarı yalnızca inmeyle oluşmuyor; kaza ya da oksijensiz kalma da benzer kayıplara yol açabiliyor ve bu alanda da erken çalışmalar var. Türkiye'de verici Wharton jeli hücreleri damar yolu, intratekal ve kas içi olarak birlikte verilen, kontrol grubu olmayan 6 kişilik bir Faz 1 çalışmada, travmatik beyin hasarı olan hastalarda spastisite (kas sertliği) ve günlük bağımsızlık puanları iyileşti; yan etkiler geçici ateş, baş ağrısı ve kas ağrısıydı (Kabataş ve ark., 2024). Aynı ekip oksijensiz kalmaya bağlı beyin hasarında da Faz 1 sonucu yayımladı (Kabataş ve ark., 2021). Uluslararası bir çalışmada ise beyne cerrahi olarak yerleştirilen farklı bir hücre, hareket puanlarını iyileştirirken günlük yaşam ölçümlerinde anlamlı fark yaratmadı (Okonkwo ve ark., 2024).

İnme ve Felçte Kök Hücre Tedavisi Çalışmaları Ne Gösteriyor?

Acil dönem sonrasında yapılan küçük çalışmalarda hareket, günlük yaşam ve yaşam kalitesinde iyileşme bildirildi; ilk günlerde verilen büyük plasebolu çalışmalarda ise fark çıkmadı. Bu yüzden tabloda her çalışmanın inmeden ne kadar sonra yapıldığını, hangi hücreyle ve nerede yürütüldüğünü yazdık.

Ölçekleri kısaca açıklayalım: NIHSS nörolojik kaybı, mRS engellilik düzeyini gösterir, ikisinde de düşmesi iyidir. FIM ve Barthel günlük yaşamda bağımsızlığı ölçer, yükselmesi iyidir. Sonuçları olduğu gibi yazıyoruz, kararı en doğru bilgiyle verebilmeniz için.

Bizim için en anlamlı veri göbek kordonu kaynaklı hücrelerden geliyor. Vietnam'da sağlıklı vericilerin kordon hücreleriyle yapılan Faz 2 çalışmada 12. ayda kontrole göre iyileşme bildirildi; kontrol grubu kurayla oluşturulmadı ve plasebo kullanılmadı, bu yüzden sonuç daha büyük çalışmalarla sınanmalı. Çin'deki Faz 1 çalışma da aynı hücre tipiyle olumlu sonuç verdi ama kontrol grubu yoktu.

Zamanlama sonucu değiştiriyor gibi görünüyor. Bir derlemede ilk 2 haftada verilen hücrelerde fark çıkmazken daha sonraki dönemde NIHSS'te iyileşme görüldü (Shen ve ark., 2024). Aynı derlemede hastanın kendi hücrelerinde iyileşme görülürken verici hücrelerde görülmedi; yazarlar bunu verici hücre araştırmalarının azlığına bağlıyor ve o tarama yukarıdaki Vietnam çalışmasından önce kapanmıştı. En yeni derlemenin yazarları da faydanın kırılgan olduğunu, büyük Faz 3 çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu yazıyor (de Wilde ve ark., 2026).

Kimse size kesin iyileşme garantisi veremez. Bu tip söylemlerde bulunanlara güvenmeyin.

İnme Sonrası Kök Hücre Yorumları Nasıl Okunmalı?

Yorumlar kişisel deneyimdir, bu yüzden biz hasta yorumu paylaşmıyoruz ve kararınızı çalışmalara dayandırmanızı öneriyoruz. İnme sonrasında iyileşme zaten aylarca sürebildiği ve rehabilitasyon da buna katkı yaptığı için, kontrol grubu olmadan kazanımın ne kadarının hücreden geldiğini bilmek zor. "Yeniden yürüdü" gibi bir ifade gördüğünüzde inmenin ne kadar önce olduğunu ve başka hangi tedavilerin sürdüğünü sormanızı öneririz.

İnme ve Felçte Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

İnme ve felçte kök hücre tedavisi, belgelerin incelenmesinden uygulama ve takibe uzanan dört adımda ilerler.

1. Adım: Ön Değerlendirme

Aşağıdaki belgeler bize iletilir, adınıza bir medikal dosya açılır. Bu aşamada merkeze gelmeniz gerekmez.

2. Adım: Bilim Konseyi Değerlendirmesi

Dosya, Bilim Konseyimizde farklı uzmanlık alanlarından hekimlerce incelenir. Uygun bulunmazsa gerekçesini sizinle paylaşıyoruz. Uygun bulunursa sizinle online görüntülü bir görüşme yapıyor, durumunuzu, tedaviden neler beklenebileceğini ve süreci konuşuyoruz.

3. Adım: Kişiye Özel Protokol ve Bakanlık Onayı

Toplam hücre miktarı, uygulama yolu ve seans sayısı durumunuza göre belirlenir; maliyet de bu protokole göre netleşir. T.C. vatandaşı hastalarımızda onamlar tamamlanır, dosya kök hücre uygulama izni için Sağlık Bakanlığı'na gönderilir ve takvim Bakanlık onayından sonra kesinleşir. T.C. vatandaşı olmayan hastalarımızda Sağlık Bakanlığı'nın hasta bazlı onay süreci zorunluluğu yoktur; tıbbi öykü formları ve bilgilendirilmiş onam tamamlanınca takvim planlanıyor.

4. Adım: Uygulama ve Takip

Hücreler protokole göre damar yoluyla, intratekal olarak, yani belden omurilik sıvısına, ve/veya kas içine veriliyor. Uygulamadan önce ilgili branş uzmanları muayene ve son değerlendirmeyi yapıyor. İşlem hastane koşullarında ve gözlem altında yapılıyor. Vietnam'daki çalışmada damar yolu ile intratekal yol arasında anlamlı sonuç farkı bulunmadı, intratekal yolda ise işlem yeri ağrısı daha sıktı (Nguyen ve ark., 2025).

Değerlendirme İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Belgeleri iletişim formundan göndererek değerlendirme talebi oluşturabilirsiniz.

Tedaviden Sonra Ne Beklenmeli?

Yanıt kişiden kişiye çok değişiyor, hiç değişim görülmemesi de mümkün. Bu ihtimali tedavi başlamadan sizinle açıkça konuşuyoruz.

Vietnam'daki çalışmada 3. ayda NIHSS ve FIM'de kontrol grubuyla fark yoktu, fark 6. ve 12. aylarda görüldü (Nguyen ve ark., 2025). Bu yüzden erken bir değişim beklemek yerine hedefleri rehabilitasyon ekibinizle birlikte aylara yayarak izlemek daha gerçekçi.

Kalıcılık sorusunda ise elimizdeki izlem süreleri kısa; tablodaki çalışmaların çoğunda izlem bir yıl veya daha az. Bu yüzden "kalıcı" demiyoruz. Yeni bir inmeyi önlemek de kazanımları korumanın parçası: Risk etkenleri yönetilmezse 5 yıl içinde yeniden inme riski yaklaşık %25-30 olarak bildiriliyor (American Stroke Association). Tansiyon, şeker, kolesterol ve sigara takibi bu süreçte de en güçlü yardımcılarınız.

Fizik Tedavi ve İlaçlar Uygulama Sırasında Sürer mi?

Vietnam'daki çalışmada hücreler rehabilitasyonla birlikte verildi; üç gruba da 30 seanslık fizik, iş ve konuşma terapisi uygulandı (Nguyen ve ark., 2025). Pıhtı önleyici, tansiyon ve kolesterol ilaçları çoğu zaman uzun süreli kullanılıyor (NHS). Bu ilaçları kendi başınıza değiştirmeyin ya da bırakmayın, kararı sizi izleyen hekimle verin.

İnme ve Felçte Kök Hücre Tedavisi Güvenli mi?

İki büyük derlemede yan etki oranı kontrol gruplarından yüksek bulunmadı (de Wilde ve ark., 2026; Shen ve ark., 2024). Bunlardan birinde en sık yakınmalar ateş ve baş ağrısıydı. Yine de uygulama risksiz sayılmaz ve hekim gözetimi gerektiriyor. Vietnam'daki çalışmada intratekal yolda işlem yeri ağrısı ve baş ağrısı, damar yolunda baş ağrısı görüldü, tedaviye bağlanan ciddi olay olmadı (Nguyen ve ark., 2025).

Tek tek çalışmalarda dikkat çeken bulgular da var. Japonya'daki büyük çalışmada uygulamaya bağlanan yan etkiler verici hücre grubunda %29,8, plasebo grubunda %11,8 idi, ciddi alerjik tepki görülmedi (Houkin ve ark., 2024). İki çalışmada birer hastada nöbet bildirildi (Niizuma ve ark., 2023; Cui ve ark., 2026). Kordon hücreleriyle yapılan Faz 1 çalışmanın yazarları, tümör riskinin dolaylı yönünün henüz bilinmediğini yazıyor ve hastaları uzun süre izliyor (Cui ve ark., 2026). Uygulama sonrası ateş ya da şiddetli baş ağrısı olursa hekiminize haber verin; nöbet, yeni bir güç kaybı ya da konuşma bozukluğunda 112'yi arayın.

Beyin Kök Hücre Tedavisi Yapan Hastaneler: İnme Tedavisi Nerede Yapılıyor?

İnme ve felçte kök hücre tedavisi, İstanbul'daki anlaşmalı, onaylı özel tıbbi merkezlerde, hastane koşullarında ve uzman hekim ekipleriyle yapılıyor. Devlet hastanelerinde yapılmıyor. Çalıştığımız tesisler 2025 tarihli İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler yönetmeliğine uygundur, T.C. vatandaşlarında her uygulama için Sağlık Bakanlığı onayı alınıyor.

Başka şehirde yaşıyorsanız ön değerlendirme uzaktan yapılabiliyor; uygulama için İstanbul'a gelmeniz gerekiyor. Tanı ve düzenli takip için başvurulacak bölümler ise nöroloji ile fizik tedavi ve rehabilitasyondur.

İnmede Kök Hücre Tedavisi Fiyatı Neye Göre Belirlenir?

İnmede kök hücre tedavisinin fiyatı, Bilim Konseyimizin belirlediği kişiye özel protokole göre netleşir; bu yüzden dosyayı görmeden rakam vermiyoruz. Fiyatı belirleyen başlıca unsurlar hücre miktarı, uygulama yolu ve seans sayısıdır. SGK ve özel sağlık sigortaları kök hücre tedavilerini karşılamıyor. Hangi merkezle görüşürseniz görüşün, teklifi yazılı ve kalem kalem istemenizi öneriyoruz.

Dosyanızı iletişim formundan göndererek değerlendirme talebi oluşturabilirsiniz.

Karar Vermeden Önce Hangi Soruları Sormalısınız?

Uluslararası Kök Hücre Araştırmaları Derneği de karar öncesinde bu tür soruların sorulmasını öneriyor (ISSCR, 2024). Bize de dahil olmak üzere görüştüğünüz her merkeze şunları sormanızı öneririz:

• Hangi hücre kullanılacak, hangi kaynaktan geliyor, kalite kontrolü nasıl yapılıyor?
• Sağlık Bakanlığı onay süreci nasıl işleyecek?
• Gösterilen sonuç hangi çalışmaya ait, inmeden ne kadar sonra yapılmış, kontrol grubu var mıydı?
• Değişim hangi ölçümlerle, ne zaman değerlendirilecek?
• Fizik tedavim ve kullandığım ilaçlar bu süreçte nasıl planlanacak?
• Hiç yanıt alınmazsa ne olacak?
• Fiyata neler dahil?

Dosyanızı iletişim formundan göndererek Bilim Konseyimizin değerlendirmesini isteyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kök hücre tedavisi fizik tedavinin yerine geçer mi?

Hayır, yerine geçmez. Vietnam'daki çalışmada hücre alan hastalar da rehabilitasyon programına devam etti. Fizik tedavi, konuşma terapisi ve yeni inmeyi önleyen ilaçlar sürer; hangi tedaviyi nasıl sürdüreceğinize sizi izleyen hekimle karar vermeniz gerekiyor.

Felç geçiren hasta yeniden yürür mü?

Bu kişiden kişiye değişiyor; inmenin şiddeti, yeri ve rehabilitasyon belirleyici oluyor. Bir hasta için önceden kesin bir şey söylenemiyor. Kök hücre çalışmalarında hareket ölçümlerinde iyileşme bildirilse de "yeniden yürür" diyen bir sonuç yok.

Pıhtı atması sonrası felç düzelir mi?

Düzelme mümkün ve kazanımlar aylar, yıllar boyunca sürebiliyor. Bazı kişilerde kısıtlılık kalıcı olabiliyor. İlk tedavi ve hastanede başlayan rehabilitasyon bu yüzden önemli.

Beyin felci düzelir mi?

"Beyin felci" inme için söyleniyorsa iyileşme aylar, yıllar boyunca sürebiliyor. Çocuklukta başlayan serebral palsi ise ayrı bir tablo; onu serebral palsi (çocuklarda beyin felci) sayfamızda anlattık.

Kısmi felçte kök hücre tedavisi uygulanır mı?

Kısmi felç, hareketin tamamen kaybolmadığı tabloyu anlatıyor. Uygunluğu dosyanız üzerinden Bilim Konseyimiz değerlendiriyor. Karar, inmenin türüne, üzerinden geçen zamana ve bugünkü bulgularınıza göre veriliyor.

Felç geçiren hastaya ne iyi gelir?

Düzenli rehabilitasyon, konuşma ve yutma terapisi, depresyon ve kaygı için destek ve yeni inmeyi önleyen ilaçlar en güçlü adımlar. Bitkisel ürünleri denemeden önce hekiminize danışmanızı öneririz.

Tek seans yeterli olur mu?

Bunu önceden söylemek mümkün değil. Seans sayısını Bilim Konseyimiz dosyanıza göre belirliyor. Çalışmalarda tek uygulama da iki uygulama da denendi. "Tek seansta sonuç" yayımlanmış çalışmalarla gösterilmiş değil.

Eksozom ile kök hücre aynı mı?

Hayır. Eksozom, hücrelerin salgıladığı çok küçük keseciklerdir, hücrenin kendisi değildir. İnmede eksozomla ilgili bir derlemedeki çalışmalar hayvan modellerinde yapıldı (Dehghani ve ark., 2021); bu nedenle karar verirken insan çalışması olup olmadığını sormak önemli.

SGK veya özel sigorta bu tedaviyi karşılıyor mu?

Hayır. SGK da özel sağlık sigortaları da kök hücre tedavilerini karşılamıyor. Maliyet, Bilim Konseyimizin belirlediği protokole göre netleşip size bildiriliyor.

Devlet hastanelerinde yapılıyor mu?

Hayır. İnme ve felçte kök hücre uygulamaları devlet hastanelerinde yapılmıyor. Uygulamaları İstanbul'daki anlaşmalı, onaylı özel tıbbi merkezlerde planlıyoruz.

Kaynakça

1. American Stroke Association. Stroke Rehabilitation. https://www.stroke.org/en/life-after-stroke/stroke-rehab
2. Cui L ve ark. Intravenous human umbilical cord-derived mesenchymal stem cell transplantation for ischemic stroke (MERIT): A phase 1 trial. Cell Rep Med, 2026. https://doi.org/10.1016/j.xcrm.2026.102836
3. de Wilde D, Saemann A, Guzman R. Efficacy and safety of stem cell therapy in ischemic stroke patients: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Stroke Vasc Neurol, 2026;11(5):539-553. https://doi.org/10.1136/svn-2025-004796
4. Dehghani L, Hashemi SM, Saadatnia M ve ark. Stem Cell-Derived Exosomes as Treatment for Stroke: a Systematic Review. Stem Cell Rev Rep, 2021;17(2):428-438. https://doi.org/10.1007/s12015-020-10024-7
5. Durand NC ve ark. Mesenchymal Stem Cell Therapy in Acute Intracerebral Hemorrhage: A Dose-Escalation Safety and Tolerability Trial. Neurocrit Care, 2024. https://doi.org/10.1007/s12028-023-01897-w
6. Hao Z, Wang D, Zeng Y, Liu M. Repetitive transcranial magnetic stimulation for improving function after stroke. Cochrane Database Syst Rev, 2013;(5):CD008862. https://doi.org/10.1002/14651858.CD008862.pub2
7. Hess DC, Wechsler LR, Clark WM ve ark. Safety and efficacy of multipotent adult progenitor cells in acute ischaemic stroke (MASTERS): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2 trial. Lancet Neurol, 2017;16(5):360-368. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(17)30046-7
8. Houkin K ve ark. Allogeneic Stem Cell Therapy for Acute Ischemic Stroke: The Phase 2/3 TREASURE Randomized Clinical Trial. JAMA Neurol, 2024. https://doi.org/10.1001/jamaneurol.2023.5200
9. International Society for Stem Cell Research. Patient Handbook on Stem Cell Therapies, Şubat 2024. https://www.isscr.org/s/ISSCR_PatientHandbook_v12_Feb2024_Redesign_v4b.pdf
10. Jaillard A, Hommel M, Moisan A ve ark. Autologous Mesenchymal Stem Cells Improve Motor Recovery in Subacute Ischemic Stroke: a Randomized Clinical Trial. Transl Stroke Res, 2020;11(5):910-923. https://doi.org/10.1007/s12975-020-00787-z
11. Kabataş S, Civelek E, Kaplan N ve ark. Phase I study on the safety and preliminary efficacy of allogeneic mesenchymal stem cells in hypoxic-ischemic encephalopathy. World J Exp Med, 2021;11(2):17-29. https://doi.org/10.5493/wjem.v11.i2.17
12. Kabataş S, Civelek E, Boyalı O ve ark. Safety and efficiency of Wharton's Jelly-derived mesenchymal stem cell administration in patients with traumatic brain injury: First results of a phase I study. World J Stem Cells, 2024;16(6):641-655. https://doi.org/10.4252/wjsc.v16.i6.641
13. Kim JM ve ark. Safety and efficacy of allogeneic umbilical cord blood cells and erythropoietin combination therapy in patients with subacute stroke. Stem Cell Res Ther, 2025. https://doi.org/10.1186/s13287-025-04856-8
14. Laskowitz DT ve ark. A Randomized, Placebo-Controlled, Phase II Trial of Intravenous Allogeneic Non-HLA Matched, Unrelated Donor, Cord Blood Infusion for Ischemic Stroke. Stem Cells Transl Med, 2024. https://doi.org/10.1093/stcltm/szad080
15. Levy ML, Crawford JR, Dib N ve ark. Phase I/II Study of Safety and Preliminary Efficacy of Intravenous Allogeneic Mesenchymal Stem Cells in Chronic Stroke. Stroke, 2019;50(10):2835-2841. https://doi.org/10.1161/STROKEAHA.119.026318
16. Nguyen LT ve ark. Intrathecal versus intravenous umbilical cord mesenchymal stem cells for ischemic stroke sequelae. Stem Cells Transl Med, 2025. https://doi.org/10.1093/stcltm/szaf063
17. NHS. Stroke. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/
18. NHS. Symptoms of a stroke. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/symptoms/
19. NHS. Treatment for a stroke. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/treatment/
20. NHS. Recovering from a stroke. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/recovery/
21. Niizuma K ve ark. Randomized placebo-controlled trial of CL2020, an allogenic muse cell-based product, in subacute ischemic stroke. J Cereb Blood Flow Metab, 2023. https://doi.org/10.1177/0271678X231202594
22. Okonkwo DO, McAllister P, Achrol AS ve ark. Mesenchymal Stromal Cell Implants for Chronic Motor Deficits After Traumatic Brain Injury: Post Hoc Analysis of a Randomized Trial. Neurology, 2024;103(7):e209797. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000209797
23. Shen Z ve ark. Efficacy and safety of mesenchymal stem cell therapies for ischemic stroke: a systematic review and meta-analysis. Stem Cells Transl Med, 2024. https://doi.org/10.1093/stcltm/szae040
24. İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete 04.09.2025, Sayı 33007.