Kök Hücre Nedir? Kök Hücre Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Kök Hücre Nedir?

Kök hücre, bölünerek kendi kopyalarını üretebilen ve kan, kas ya da sinir hücresi gibi özelleşmiş hücrelere dönüşebilen hücredir. Onu özel kılan iki yetenek vardır: kendini yenileme, yani sayısını koruyacak biçimde çoğalabilmesi ve farklılaşma, yani başka bir hücre tipine dönüşebilmesi. Yetişkinlerde kök hücreler kemik iliği, kan ve yağ dokusu gibi birçok doku ve organda az sayıda bulunur; vücudunuzda her gün süren doku yenilenmesini bu hücreler sağlar (NIH). Kök hücre tedavisinin mantığı da buradan doğar: onarımı yapan hücreyi, onarıma ihtiyaç duyulan yere ulaştırmak.

Kök Hücre Çeşitleri Nelerdir?

Kök hücreler, dönüşebildikleri hücre tiplerinin genişliğine göre sınıflandırılır. Vücuttaki hemen her hücreye dönüşebilenlere pluripotent, yalnızca belirli bir hücre ailesine dönüşebilenlere multipotent denir. Klinikte hangi tipin kullanılacağı, tedavi edilecek dokuya ve hastalığa göre belirlenir.

Kök hücre tiplerinin her birini ayrıntısıyla kök hücre çeşitleri makalemizde, Gencell'in kullandığı hücre tipini ise mezenkimal kök hücre makalemizde anlattık.

Kök Hücre Nereden ve Nasıl Elde Edilir?

Kök hücreler dört ana kaynaktan elde edilir: kemik iliği, dolaşımdaki kan, göbek kordonu kanı ve yağ dokusu. Hangi kaynağın kullanılacağı, ihtiyaç duyulan hücre tipine ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Gencell'de hastanın kendi hücrelerini değil, sağlıklı vericilerden alınan ve doğum sırasında toplanan göbek kordonu dokusu ya da göbek kordonu kanı kaynaklı allojenik kök hücreleri kullanıyoruz; hangi kaynağın kullanılacağı hastalığa göre belirleniyor. Her kaynağın işlem adımlarını kök hücre nasıl alınır makalemizde anlattık.

Kök Hücre Tedavisi Nasıl Çalışır?

Kök hücre tedavisinde hücreler hasarlı dokuya iki yolla katkı sağlayabilir: kaybedilen hücrelerin yerini almak ya da çevrelerindeki dokuya sinyal göndererek iltihabı yatıştırmak ve onarımı desteklemek. Kan hastalıklarındaki nakilde amaç ilkidir, yani kan yapımını baştan kurmak. Mezenkimal kök hücrelerin araştırılan etkisi ise daha çok ikincisidir; tıptaki adıyla immünomodülasyon denen bu etkide hücreler aşırı çalışan bağışıklık hücrelerini hem doğrudan temasla hem de salgıladıkları sinyal molekülleri ve küçük keseciklerle dengeler (Alvites ve ark., 2022).

Kullanılan hücrelerin kimden alındığı, tedavinin işleyişini ve risk profilini belirler.

Otolog Uygulama: Hastanın Kendi Hücreleri

Otolog uygulamada hücreler hastanın kendi vücudundan alınır, laboratuvarda hazırlanır ve yine aynı hastaya verilir. Hücreler yabancı olmadığı için bağışıklık sisteminin onları reddetmesi ya da vericiye bağlı bir tepki gelişmesi beklenmez. Buna karşılık hücrelerin sayısı ve niteliği yaşa ve hastalığa göre değişebilir. Gencell'de kısırlık dışındaki hastalıklarda hastanın kendi hücrelerini kullanmıyoruz; kısırlıkta hastanın kendi hücresi varsa önce otolog uygulama değerlendiriliyor.

Allojenik Uygulama: Uygun Vericiden Alınan Hücreler

Allojenik uygulamada hücreler doku uyumu araştırılmış bir vericiden alınır. Verici bir kardeş, akraba, akraba dışı gönüllü bir bağışçı ya da saklanmış kordon kanı olabilir. Kan hastalıklarında hastanın kendi hücreleri kullanılamadığında sağlıklı bir hücre kaynağı sağlar. Vericiden gelen bağışıklık hücrelerinin hastanın dokularına tepki vermesi, yani graft-versus-host hastalığı (GVHD), bu nakillerde yakından izlenen başlıca komplikasyondur.

Gencell'de kullandığımız hücreler de allojeniktir, ancak kan hastalıklarındaki nakilden farklı bir amaçla ve göbek kordonundan elde edilir. ALS, Alzheimer, demans, Parkinson, serebral palsi, inme ve kas erimesinde göbek kordonu dokusundan (Wharton jeli) elde edilen mezenkimal kök hücreler (WJ-MSC) kullanılıyor; bu hücrelerin özelliklerini mezenkimal kök hücre makalemizde anlattık. Lupus ve diğer otoimmün hastalıklar, Lyme, siroz, ülseratif kolit ve üreme sağlığıyla ilgili uygulamalarda göbek kordonu kanından elde edilen kök hücreler, kalp hastalıkları, MS ve otizmde ise iki kaynak birlikte kullanılıyor.

Hastanın kendi hücreleri yerine sağlıklı vericilerden alınan hücreleri tercih ediyoruz, çünkü erişkin mezenkimal kök hücrelerin çoğalma ve dönüşme kapasitesi yaşla birlikte azalıyor (Zhou ve ark., 2008); doğum sırasında toplanan göbek kordonu hücreleri ise biyolojik olarak genç. Göbek kordonu dokusundan elde edilen mezenkimal kök hücreler, bağışıklık hücrelerini uyaran bazı yüzey moleküllerini taşımıyor ve laboratuvar çalışmalarında bağışıklık hücrelerini uyarmadıkları gösterildi (Weiss ve ark., 2008); bu nedenle vericiden alınarak kullanılabiliyorlar.

Kök Hücre Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Kök hücre tedavisi bazı hastalıklarda onlarca yıldır yerleşik bir tedavidir, bazılarında ise klinik araştırmalar sürüyor ve yayımlanan çalışmalar umut verici sonuçlar bildiriyor. Bir hastalık için hangi aşamada olunduğunu bilmek, beklentiyi doğru kurmanın ve merkeze doğru soruları sormanın ilk adımıdır.

Kan Hastalıkları ve Kemik İliği Nakli

Hematopoietik kök hücre nakli, halk arasındaki adıyla kemik iliği nakli, kök hücre tedavisinin en köklü uygulamasıdır. Lösemi, lenfoma, multipl miyelom, talasemi ve aplastik anemi gibi kan hastalıklarında onlarca yıldır uygulanır. Kordon kanından hazırlanan hematopoietik kök hücre ürünleri ABD'de FDA ruhsatıyla kullanılıyor; bunlardan HEMACORD Kasım 2011'de ruhsat aldı (FDA ürün bilgisi).

Lösemide nakil iki aşamada ilerler. Önce yüksek doz kemoterapi ya da radyoterapiyle hastalıklı kemik iliği baskılanır, ardından sağlıklı hematopoietik kök hücreler damar yoluyla hastaya verilir. Bu hücreler kemik iliğine yerleşir ve sağlıklı kan hücreleri üretmeye başlar. Naklin hastanın kendi hücreleriyle mi yoksa bir vericiden alınan hücrelerle mi yapılacağına hastalığın tipine, evresine ve hastanın genel durumuna bakılarak karar verilir. Bu nakiller, hematoloji uzmanlarının yürüttüğü nakil merkezlerinde yapılır.

Aralık 2024'te FDA, sağlıklı vericilerin kemik iliğinden elde edilen bir mezenkimal kök hücre ürününü, nakil sonrası steroide yanıt vermeyen akut GVHD gelişen çocuk hastalarda kullanılmak üzere onayladı; bu, FDA'nın onayladığı ilk mezenkimal kök hücre tedavisi oldu (FDA duyurusu). Onay yalnızca bu endikasyonu kapsıyor; aynı hücre tipiyle diğer hastalıklarda yürütülen çalışmalar sürüyor.

Nörolojik Hastalıklarda Kök Hücre Tedavisi

ALS, MS, Parkinson, Alzheimer, serebral palsi, inme ve otizm gibi nörolojik tablolarda kök hücre uygulamaları klinik araştırmalarla ilerliyor. Parkinson'da 2025'te Nature'da yayımlanan Faz 1 çalışmasında, embriyonik kök hücrelerden üretilen dopamin öncü hücreleri 12 hastanın beynine nakledildi; bir yıllık izlemde hücre ürününe bağlı yan etki görülmedi, 18. aydaki görüntülemeler de nakledilen hücrelerin yaşadığını gösterdi (Tabar ve ark., 2025). Ataklarla seyreden MS'te otolog hematopoietik kök hücre naklini ilaç tedavisiyle karşılaştıran randomize MIST çalışmasında, nakil grubunda hastalık ilerlemesi daha az görüldü (Burt ve ark., 2019).

Nörolojik hastalıklar yavaş seyreder ve hastadan hastaya belirgin biçimde değişir; bu yüzden hedef çoğunlukla ilerlemeyi yavaşlatmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Görme ve işitme kayıplarında da yalnızca sinir kaynaklı tabloları değerlendiriyoruz; göz ya da kulaktaki mekanik hasarlar bu kapsamın dışında. Bu iki alanda araştırmalar daha erken bir aşamada. Türkiye'de retinitis pigmentosalı 32 hastada yürütülen bir çalışmada, göbek kordonu dokusundan elde edilen mezenkimal kök hücreler göz çevresine tek seferlik enjeksiyonla uygulandı ve ilk yılda ciddi yan etki bildirilmedi (Özmert ve Arslan, 2020). Sinirsel işitme kaybı olan 11 çocukta, çocukların kendi kordon kanı hücreleriyle yapılan Faz 1 çalışmasında da damar yoluyla uygulamanın güvenle yapılabildiği bildirildi (Baumgartner ve ark., 2018). İki çalışmada da kontrol grubu yoktu; ayrıntıları göz kök hücre tedavisi ve sinirsel işitme kaybı kök hücre tedavisi sayfalarımızda bulabilirsiniz.

Nörolojik hastalıkların tamamını nörolojik hastalıklarda kök hücre tedavisi sayfamızda bir arada ele aldık. Her hastalıktaki güncel durumu ve Gencell'deki değerlendirme sürecini ilgili sayfalarda anlattık: ALS kök hücre tedavisi, MS kök hücre tedavisi, Parkinson kök hücre tedavisi, Alzheimer kök hücre tedavisi, kök hücre ile demans tedavisi, serebral palsi kök hücre tedavisi, inme ve felçte kök hücre tedavisi, otizmde kök hücre tedavisi ve kas erimesi kök hücre tedavisi.

Otoimmün Hastalıklarda Kök Hücre Tedavisi

Lupus, ülseratif kolit ve ankilozan spondilit gibi otoimmün hastalıklarda kök hücre uygulamalarının hedefi, bağışıklık sisteminin kendi dokularına yönelen saldırısını yatıştırmaktır. Lupusta göbek kordonu kaynaklı mezenkimal kök hücrelerle yapılan çok merkezli bir çalışmada, ilaçlara dirençli 40 hastadan 13'ünde 12. ayda büyük, 11'inde kısmi klinik yanıt bildirildi (Wang ve ark., 2014). Ayrıntılar için lupus kök hücre tedavisi, ülseratif kolit kök hücre tedavisi ve otoimmün hastalıklarda kök hücre tedavisi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Diz ve Eklem Hastalıklarında Kök Hücre Tedavisi

Diz kireçlenmesi, kıkırdak hasarı ve osteoartrit, kök hücre araştırmalarının en yoğun olduğu alanlardan biri. Diz osteoartritinde 18 randomize kontrollü çalışmayı birleştiren 2024 tarihli bir meta-analiz, mezenkimal kök hücre uygulamalarının 12 aylık izlemde ağrı ve eklem işlevi üzerinde plaseboya göre üstünlük gösterdiğini bildirdi; çalışmalar arasındaki yöntem farklılıklarının yüksek olduğunu da vurguladı (Tian ve ark., 2024). Bu alanda hedef ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini ve yaşam kalitesini artırmaktır. Değerlendirme sürecini diz kök hücre tedavisi sayfamızda anlattık.

Diyabet, Kalp, Karaciğer ve Üreme Sağlığı

Tip 1 diyabette 2025'te New England Journal of Medicine'de yayımlanan Faz 1-2 çalışmasında, kök hücreden üretilen ve insülin salgılayan ada hücreleri hastalara uygulandı ve tam doz alan 12 hastanın 10'u birinci yılın sonunda insülin kullanmıyordu. Hastalar çalışma boyunca bağışıklık baskılayıcı tedavi aldı ve izlem sürecinde iki ölüm bildirildi (Reichman ve ark., 2025). Ayrıntılar için diyabette kök hücre tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz. Kalp yetmezliği, siroz ve üreme sağlığına dair güncel durumu kalp hastalıklarında kök hücre tedavisi, siroz kök hücre tedavisi, kısırlıkta kök hücre tedavisi, oligospermi kök hücre tedavisi ve iktidarsızlıkta kök hücre tedavisi sayfalarımızda bulabilirsiniz.

Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kök hücre tedavisi genel olarak beş aşamada ilerler: değerlendirme, hücrelerin elde edilmesi, laboratuvar hazırlığı, uygulama ve takip.

1. 1. Değerlendirme: Hastanın tanısı, daha önce aldığı tedaviler, tetkikleri ve genel sağlık durumu incelenir. Bu aşamadaki en önemli karar, tedavinin o hasta için uygun olup olmadığıdır.
2. 2. Hücrelerin elde edilmesi: Kaynağa göre kemik iliğinden, kan ayrıştırma yöntemiyle dolaşımdaki kandan ya da yağ dokusundan hücre toplanır.
3. 3. Laboratuvar hazırlığı: Hücreler laboratuvarda işlenir, gerekiyorsa çoğaltılır ve kalite kontrollerinden geçirilir. Uluslararası ölçüt, üretimin her adımının kayıt altında ve denetimde olduğu GMP standardıdır.
4. 4. Uygulama: Hedefe göre damar yoluyla (intravenöz), omurilik kanalına (intratekal), kas içine ya da doğrudan hedef bölgeye enjeksiyonla yapılabilir.
5. 5. Takip: Uygulamadan sonra hastanın yanıtı ve olası yan etkiler düzenli kontrollerle izlenir.

Gencell'de Kök Hücre Tedavisi Süreci

Gencell olarak kök hücre tedavisini İstanbul'daki anlaşmalı, onaylı tıbbi merkezlerde, hastane koşullarında uyguluyoruz. Süreç dört adımda ilerliyor:

1. 1. Tıbbi dosya: Hastalığınıza göre gereken belgeleri istiyoruz; bunlar tanıyı ve bugünkü durumu gösteren uzman hekim raporları, görüntüleme ve laboratuvar sonuçları, bazı hastalıklarda da genetik test raporları ya da kısa bir klinik durum videosu olabilir. Bu aşamada merkeze gelmenize gerek yok; belgelerinizi ve istenen kısa video kayıtlarını bize göndermeniz yeterli.
2. 2. Bilim Konseyi değerlendirmesi: Belgeler tamamlandığında adınıza bir medikal dosya açılıyor ve farklı uzmanlık alanlarından hekimlerin yer aldığı Bilim Konseyimize sunuluyor. Tedavinin sizin için uygun olup olmadığına dosyanın bütününe bakılarak karar veriliyor. Uygun bulunmadığınızda bunun nedenlerini sizinle açıkça paylaşıyoruz. Dosyanız uygun bulunursa sizinle ya da yakınınızla online görüntülü bir görüşme planlıyoruz; hastalığınızın seyrini, tedaviden neler beklenebileceğini ve sürecin adımlarını bu görüşmede açıkça konuşuyoruz.
3. 3. Kişiye özel protokol ve maliyet: Konsey sizi uygun bulursa uygulanacak hücre miktarı, uygulama yolu ve seans sayısı sizin için belirleniyor; maliyet de bu protokole göre netleşiyor.
4. 4. Bakanlık onayı ve uygulama: T.C. vatandaşı hastalarımızda onamlar tamamlandıktan sonra dosyanız kök hücre uygulama izni için Sağlık Bakanlığı'na gönderiliyor ve tedavi takviminiz Bakanlık onayının ardından kesinleşiyor. T.C. vatandaşı olmayan hastalarımızda Sağlık Bakanlığı'nın hasta bazlı onay süreci zorunluluğu yoktur; tıbbi öykü formlarınız doldurulup bilgilendirilmiş onamınız alındıktan sonra tedavi takviminiz planlanıyor. Uygulamadan önce ilgili branş uzmanları sizi ayrıntılı olarak muayene ediyor ve son değerlendirmeyi yapıyor.

Hastalığa göre istenen belgeler ve uygulama yolları değiştiği için ayrıntıları her hastalık sayfasında ayrıca anlattık.

Kök Hücre Tedavisi Kimlere Yapılır?

Kök hücre tedavisine uygunluk, hastalığın tipine ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel belirlenir. Kan hastalıklarında uygunluk ölçütleri uluslararası nakil protokolleriyle tanımlıdır: hastalığın tipi ve evresi, hastanın yaşı, kalp, karaciğer ve böbrek gibi organların işlev düzeyi değerlendirilir; verici kullanılacaksa doku uyumu araştırılır.

Klinik araştırma kapsamındaki alanlarda ise uygunluk, tanının doğrulanmış olmasına, hastalığın evresine, yerleşik tedavilere verilen yanıta ve hastanın işlemi güvenle karşılayabilecek durumda olmasına göre değerlendirilir. Gencell'de bu kararı Bilim Konseyimiz veriyor. Bazı tanılarda kök hücreden fayda beklenmediği için tedaviyi önermediğimiz de oluyor; örneğin otizme benzeyen bulguları tek bir gen değişikliğinden kaynaklanan tablolarda bunu aileye gerekçesiyle anlatıyoruz.

Doğru yapılmış bir değerlendirmenin sonucu her zaman "evet" olmayabilir. Bunu baştan bilmek sizi hem zaman hem beklenti açısından korur.

Kök Hücre Tedavisinin Riskleri ve Yan Etkileri Nelerdir?

Kök hücre tedavisinin riskleri iki grupta toplanır: uygulamanın kendisine bağlı genel riskler ve kan hastalıklarındaki nakle özgü riskler.

Uygulamaya bağlı genel riskler çoğunlukla geçicidir:

• MaddeEnjeksiyon ya da hücre alımı yapılan bölgede ağrı, şişlik veya morarma
• MaddeHer girişimsel işlemde olduğu gibi enfeksiyon riski
• MaddeKısa süreli ateş ya da halsizlik

Damar yoluyla mezenkimal kök hücre verilen 55 randomize kontrollü çalışmayı ve 2.696 hastayı birleştiren bir meta-analizde artış görülen tek risk ateşti; enfeksiyon, pıhtı, ölüm veya kanser riskinde kontrol gruplarına göre artış görülmedi (Thompson ve ark., 2020).

Kan hastalıklarındaki nakle özgü riskler daha ciddidir ve bu nedenle nakil deneyimli ekiplerin bulunduğu merkezlerde yakın izlemle yapılır:

• MaddeVericiden gelen bağışıklık hücrelerinin hastanın dokularına tepki vermesi (GVHD)
• MaddeNakil öncesi hazırlığın bağışıklığı geçici olarak baskılaması nedeniyle gelişebilen ciddi enfeksiyonlar
• MaddeNakledilen hücrelerin kemik iliğine yerleşmemesi
• MaddeHazırlık aşamasındaki kemoterapi ya da radyoterapiye bağlı organ etkileri

Bunların yanında konuşulması gereken bir risk daha var: denetim dışı merkezlerde yapılan uygulamalar. Kaynağı belirsiz hücreler, standart dışı laboratuvar koşulları ve izinsiz uygulamalar, tedavinin kendisinden bağımsız olarak ciddi sorunlara yol açabilir.

Kök Hücre Tedavisi Güvenli mi? Güvenilir Merkez Nasıl Seçilir?

Kök hücre tedavisi, doğru endikasyonda ve izinli merkezlerde deneyimli ekiplerce yapıldığında riskleri yönetilebilir bir tedavidir. Güvenliği belirleyen asıl unsur, uygulamanın hangi çerçevede yürütüldüğüdür. Türkiye'de insan doku ve hücrelerinden elde edilen ürünler ve bu ürünlerin uygulandığı merkezler, 2025'te yayımlanıp 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik'e tabidir (Resmî Gazete, 04.09.2025, Sayı 33007). Klinik araştırmalar ise etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu izniyle yürütülür (Resmî Gazete, 27.05.2023, Sayı 32203). Gencell olarak çalıştığımız tesisler 2025 yönetmeliğine uygundur; T.C. vatandaşı hastalarımızda her uygulama için Sağlık Bakanlığı onayı alınıyor.

Bir merkezi değerlendirirken şu soruları sormanızı öneririz:

• MaddeBu uygulama için Sağlık Bakanlığı izni var mı, belgesini görebilir miyim?
• MaddeHücreler nerede ve hangi standartta hazırlanıyor?
• MaddeBu uygulama yerleşik bir tedavi mi, yoksa klinik araştırma ya da izinli bir uygulama kapsamında mı yürütülüyor?
• MaddeUygunluğuma kim karar veriyor, uygulamayı kim yapıyor?
• MaddeBana yazılı bilgilendirme ve onam formu verilecek mi?
• MaddeBenim hastalığımda beklenen fayda nedir, hangi risklerle birlikte geliyor?

Bir uygulamanın başka bir ülkede yapılıyor olması onun kanıtlanmış olduğu anlamına gelmez; her hastalık için aynı paketi öneren programlara karşı dikkatli olun. Kimse size kesin iyileşme garantisi veremez. Bu tip söylemlerde bulunanlara güvenmeyin.

Kök Hücre Tedavisi Fiyatı Ne Kadar, Neye Göre Belirlenir?

Kök hücre tedavisinin tek bir fiyatı yoktur, çünkü bu başlık altında birbirinden çok farklı işlemler yer alır. Bir kemik iliği nakli ile mezenkimal kök hücre uygulamasının maliyeti aynı ölçekte değildir; değerlendirme yapılmadan verilen rakamlar gerçeği yansıtmaz.

Maliyeti belirleyen başlıca unsurlar şunlardır:

• MaddeUygulamanın türü ve kapsamı
• MaddeUygulanacak hücre miktarı ve hücrelerin laboratuvarda çoğaltılıp çoğaltılmayacağı
• MaddeUygulama yolu ve seans sayısı
• MaddeUygulama öncesindeki tetkikler, hastanede kalış ve takip programı

Gencell'de maliyet, Bilim Konseyimizin sizin için belirlediği protokole göre netleşir ve size tüm kalemleriyle bildirilir. Gencell'in uyguladığı kök hücre tedavileri SGK ve özel sağlık sigortaları tarafından karşılanmıyor.

Kök Hücre Tedavisi Yaptıranların Yorumları Nasıl Değerlendirilmeli?

Tedavi olmuş kişilerin deneyimlerini okumak bu süreçteki en doğal ihtiyaçlardan biri ve sizden önce aynı yoldan geçmiş birinin anlattıkları gerçekten değerli olabilir. Yine de bu anlatılar tıbbi kanıtın yerine geçmez.

Bunun üç nedeni var. Birincisi, tek bir kişideki değişimin tedaviye mi, hastalığın kendi seyrine mi yoksa aynı dönemde sürdürülen diğer tedavilere mi bağlı olduğu bir yorumdan anlaşılamaz. İkincisi, internette karşınıza çıkan yorumlar çoğu zaman seçilmiştir; beklediği sonucu alamayanların sesi orada daha az duyulur. Üçüncüsü, bazı yorumlar tanıtım amacıyla yazılmıştır.

Yorumları okurken tanının ve uygulanan tedavinin açıkça anlatılıp anlatılmadığına, zaman çizgisinin tutarlı olup olmadığına ve aynı merkezi öven yorumların birbirinin kopyası gibi durup durmadığına bakın. Asıl kararı ise kanıt düzeyi, merkezin izin durumu ve sizi değerlendiren hekimlerin görüşü üzerinden vermek en sağlıklısıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kök hücre tedavisi kanser yapar mı?

İzinli merkezlerde yapılan mezenkimal kök hücre uygulamalarında kanser riskinin arttığı gösterilmedi: damar yoluyla mezenkimal kök hücre verilen 55 randomize çalışmayı birleştiren bir meta-analizde kanser riskinde kontrol gruplarına göre artış görülmedi. Laboratuvarda üretilen pluripotent hücrelerle yapılan araştırmalarda bu soru klinik çalışmalarla ayrıca izleniyor. Asıl risk, denetim dışı merkezlerde kaynağı belirsiz hücrelerle yapılan uygulamalardadır.

PRP ile kök hücre tedavisi aynı şey mi?

Hayır. PRP'de kişinin kendi kanından ayrıştırılan trombositten zengin plazma kullanılır ve içinde kök hücre yoktur. Kök hücre tedavisinde ise farklı hücre tiplerine dönüşebilen canlı kök hücreler verilir ve hücrelerin laboratuvarda hazırlanması gerekir.

Kök hücre vücutta nerede bulunur?

Yetişkin bir insanda kök hücreler pek çok doku ve organa dağılmış durumdadır; kemik iliği, kan ve yağ dokusu bunların en bilinenleridir. Her dokuda sayıları azdır ve görevleri bulundukları dokuyu onarmaktır. Doğum sırasında göbek kordonu dokusundan ve kordon kanından da kök hücre elde edilebilir. Gencell'de kısırlık dışındaki hastalıklarda, sağlıklı vericilerden doğumda toplanan bu göbek kordonu kaynaklı hücreleri kullanıyoruz.

Kök hücre tedavisi kaç seans sürer?

Kan hastalıklarındaki nakil seanslık bir işlem değildir; hazırlık ve hastanede kalış içeren tek bir tedavi sürecidir. Mezenkimal kök hücre uygulamalarında seans sayısı kişiye özel protokolle belirlenir. Gencell'de hücre miktarı, uygulama yolu ve seans sayısına Bilim Konseyimiz dosyanızı inceledikten sonra karar veriyor.

Kök hücre tedavisi ağrılı mı?

Çoğu uygulama lokal ya da genel anestezi altında yapılır. Kemik iliğinden hücre alındığında birkaç gün süren ağrı ve hassasiyet olabilir; kandan hücre toplama işlemi anestezi gerektirmez. Damar yoluyla yapılan uygulamalar serum takılmasına benzer.

Başkasının kök hücresi kullanılabilir mi?

Evet. Buna allojenik uygulama denir ve kan hastalıklarındaki nakillerde sık kullanılır; hücreler doku uyumu uygun bir vericiden alınır. Hastanın kendi hücreleri kullanıldığında buna otolog uygulama denir. Gencell'de de, kısırlık dışında, sağlıklı vericilerden alınan göbek kordonu dokusu ya da göbek kordonu kanı kaynaklı allojenik kök hücreler kullanılıyor.

Kök hücre tedavisini SGK karşılıyor mu?

Gencell'in uyguladığı kök hücre tedavileri SGK ve özel sağlık sigortaları tarafından karşılanmıyor. Maliyet, Bilim Konseyimizin belirlediği protokole göre netleşir ve size tüm kalemleriyle bildirilir.

Kök hücre tedavisine hangi bölüm bakar?

Kan hastalıklarındaki kemik iliği naklini hematoloji uzmanları yürütür. Diğer hastalıklarda tedavinizi takip eden branş hekimi (nöroloji, romatoloji, gastroenteroloji gibi) değerlendirmenin bir parçasıdır. Gencell'de dosyanız, ilgili branş raporlarıyla birlikte Bilim Konseyimizde değerlendirilir.

Kök hücre tedavisi kesin çözüm mü?

Kesin iyileşme sözü verilebilecek bir tedavi değildir. Kan hastalıklarındaki nakil yerleşik bir tedavidir ama orada da sonuç hastadan hastaya değişir. Klinik araştırması süren alanlarda hedef çoğunlukla hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Kaynakça

1. 1. Thompson M, Mei SHJ, Wolfe D ve ark. Cell therapy with intravascular administration of mesenchymal stromal cells continues to appear safe: An updated systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine, 2020;19:100249. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2019.100249
2. 2. Alvites R, Branquinho M, Sousa AC ve ark. Mesenchymal Stem/Stromal Cells and Their Paracrine Activity: Immunomodulation Mechanisms and How to Influence the Therapeutic Potential. Pharmaceutics, 2022;14(2):381. https://www.mdpi.com/1999-4923/14/2/381
3. 3. U.S. Food and Drug Administration. HEMACORD (HPC, Cord Blood) ürün bilgisi. https://www.fda.gov/media/82016/download
4. 4. U.S. Food and Drug Administration. FDA Approves First Mesenchymal Stromal Cell Therapy to Treat Steroid-refractory Acute Graft-versus-host Disease. Aralık 2024. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-mesenchymal-stromal-cell-therapy-treat-steroid-refractory-acute-graft-versus-host
5. 5. Tabar V, Sarva H, Lozano AM ve ark. Phase I trial of hES cell-derived dopaminergic neurons for Parkinson's disease. Nature, 2025;641(8064):978-983. https://www.nature.com/articles/s41586-025-08845-y
6. 6. Burt RK, Balabanov R, Burman J ve ark. Effect of Nonmyeloablative Hematopoietic Stem Cell Transplantation vs Continued Disease-Modifying Therapy on Disease Progression in Patients With Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis. JAMA, 2019;321(2):165-174. https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2720728
7. 7. Wang D, Li J, Zhang Y ve ark. Umbilical cord mesenchymal stem cell transplantation in active and refractory systemic lupus erythematosus: a multicenter clinical study. Arthritis Research & Therapy, 2014;16(2):R79. https://doi.org/10.1186/ar4520
8. 8. Tian X, Qu Z, Cao Y ve ark. Relative efficacy and safety of mesenchymal stem cells for osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in Endocrinology, 2024;15:1366297. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11194387/
9. 9. Reichman TW, Markmann JF, Odorico J ve ark. Stem Cell-Derived, Fully Differentiated Islets for Type 1 Diabetes. New England Journal of Medicine, 2025;393(9):858-868. https://www.nejm.org/doi/abs/10.1056/NEJMoa2506549
10. 10. İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 04.09.2025, Sayı 33007 (yürürlük 01.01.2026). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/09/20250904-1.htm
11. 11. Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 27.05.2023, Sayı 32203. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/05/20230527-5.htm
12. 12. Örnek Büken N. Embriyonik Kök Hücre Eldesi ve Embriyonik Kök Hücre Araştırmaları Konusunda Ülkemizde Durum. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı. https://deontoloji.hacettepe.edu.tr/egitim/pdf/embryonikkokhucreeldesiveembriyonikkokhucrearastirmalarikonusundaulkemizdedurum.pdf
13. 13. Özmert E, Arslan U. Management of retinitis pigmentosa by Wharton's jelly-derived mesenchymal stem cells: prospective analysis of 1-year results. Stem Cell Research & Therapy, 2020;11:353. https://doi.org/10.1186/s13287-020-01870-w
14. 14. Baumgartner LS, Moore E, Shook D ve ark. Safety of Autologous Umbilical Cord Blood Therapy for Acquired Sensorineural Hearing Loss in Children. Journal of Audiology & Otology, 2018;22(4):209-222. https://doi.org/10.7874/jao.2018.00115
15. 15. Zhou S, Greenberger JS, Epperly MW ve ark. Age-related intrinsic changes in human bone-marrow-derived mesenchymal stem cells and their differentiation to osteoblasts. Aging Cell, 2008;7(3):335-343. https://doi.org/10.1111/j.1474-9726.2008.00377.x
16. 16. Weiss ML, Anderson C, Medicetty S ve ark. Immune properties of human umbilical cord Wharton's jelly-derived cells. Stem Cells, 2008;26(11):2865-2874. https://doi.org/10.1634/stemcells.2007-1028
17. 17. National Institutes of Health. Stem Cell Basics. Stem Cell Information. https://stemcells.nih.gov/info/basics/stc-basics